Vì sao doanh nghiệp dè dặt tự nguyện cắt thùng xe?

26/06/2015 08:10

Dù đã có cơ chế ưu đãi đối với doanh nghiệp (DN) tự nguyện cắt chiều cao thùng xe về kích thước tiêu chuẩn...

vì sao doanh nghiệp dè dặt tự nguyện cắt thùng xe?

Xử lý không nghiêm khắc đối với xe chở quá tải có kích thước thùng hàng vượt tiêu chuẩn, cũng sẽ khiến doanh nghiệp thờ ơ với lợi ích từ việc tự nguyện cắt thùng (Ảnh kiểm tra kích thước thùng xe “hổ vồ”)

Cả nước chỉ... 8 xe tự nguyện cắt thùng

Theo Văn bản số 4703 của Bộ GTVT, nhằm hỗ trợ chủ xe và kiểm soát tải trọng phương tiện, từ ngày 15/4/2015, chủ xe tự nguyện cắt giảm chiều cao thùng xe tải tự đổ (được nhập khẩu hoặc sản xuất trước 1/10/2012 - thời điểm cho phép thùng xe cao hơn hiện nay) về bằng kích thước tiêu chuẩn hiện hành được miễn thủ tục hồ sơ cải tạo, miễn phí kiểm định và được cộng thêm trọng lượng được chở bằng với trọng lượng phần thùng xe cắt đi. Cơ chế này giúp chủ xe bớt nỗi lo nguy cơ chở hàng quá giới hạn chiều cao thùng tiêu chuẩn dẫn đến quá tải, cũng như khỏi phiền phức khi bị xử phạt quá tải và cưỡng chế cắt thùng xe.

Theo Cục Đăng kiểm VN, chủ xe tự nguyện cắt giảm thể tích thùng xe đối với ôtô tải tự đổ được nhập khẩu lắp ráp, cải tạo trước ngày 1/10/2012 về bằng kích thước tiêu chuẩn chung hiện hành, chỉ phải cắt giảm chiều cao thùng xe theo mẫu hướng dẫn của Cục Đăng kiểm VN. Sau khi cắt, được miễn phí đăng kiểm, được cộng thêm tải trọng chở bằng trọng lượng thành xe đã cắt. Trường hợp bị cưỡng chế cắt phải làm hồ sơ cải tạo, tiến hành các thủ tục theo quy định và không được tăng tải trọng chở.

Ông Trần Hồng Huy, Giám đốc Công ty vận tải và xây dựng Hà Thanh (Đông Anh, Hà Nội) cho biết, mới đây DN đã tự nguyện cắt giảm chiều cao của ba chiếc xe cho phù hợp với kích thước tiêu chuẩn chung. Cũng tại huyện Đông Anh, ông Nguyễn Hữu Dương, chủ một hộ kinh doanh vận tải đã đến tìm hiểu tại Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 29-04V (Hà Nội) và cho biết đã tự nguyện cắt giảm kích thước của ba chiếc xe “hổ vồ”, sau khi một chiếc của đơn vị bị cơ quan chức năng xử phạt lỗi chở quá tải và được cảnh báo nếu tái phạm sẽ bị cưỡng chế cắt thùng.

Hai trường hợp trên rất đáng hoan nghênh, nhưng kể cả 6 xe trên, toàn quốc đến nay mới chỉ có 8 xe (ở Hà Nội, Quảng Bình và Kiên Giang) cắt thùng dưới dạng tự nguyện. Con số này là quá ít so với khoảng 32 nghìn chiếc xe tải (chủ yếu xe nhãn hiệu “hổ vồ” được nhập khẩu từ Trung Quốc) trên toàn quốc thuộc diện được hưởng cơ chế khuyến khích tự cắt giảm chiều cao thùng.

Ông Lê Văn Ngân, Giám đốc Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 29-04V cho biết, Cục Đăng kiểm VN chỉ đạo các đơn vị đăng kiểm trên phổ biến chủ trương, cơ chế tới các DN, chủ xe có kích thước thùng xe không phù hợp. Có thể nói, đến nay giới DN vận tải đều đã nắm được, nhưng do tâm lý nghe ngóng, quan sát xem tình hình chung thế nào nên chủ yếu thấy DN đến hỏi cách thức cắt giảm thùng, chứ ít bắt tay vào thực hiện.

Ông Ngô Hồng Hệ, Trưởng phòng Kiểm định xe cơ giới, Cục Đăng kiểm VN cho rằng, cơ chế trên đã tạo điều kiện tốt nhất cho DN, vì vậy, việc thực hiện phụ thuộc vào ý thức tự giác của DN, chủ xe.

Còn kẽ hở, DN còn nghe ngóng

Chia sẻ về vấn đề này, ông Thân Văn Thanh, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô VN cũng cho rằng, nguyên nhân khiến các trường hợp tự nguyện cắt thùng xe mới chỉ “đếm trên đầu ngón tay” là do DN chờ đợi xem các cơ quan quản lý Nhà nước có kiểm soát tải trọng triệt để, đồng đều hay không.

“Cơ chế mà Bộ GTVT đưa ra có giá trị ưu đãi đối với DN, họ đều đã nắm bắt được. Tuy nhiên, do thực tế hiện nay ở nhiều địa bàn, tuyến đường vẫn xảy ra tình trạng chở quá tải, nhất là loại xe có kích thước thùng vượt tiêu chuẩn vẫn hoạt động nên các DN “nhìn nhau”, nghe ngóng. Nếu thấy DN này không cắt thùng mà vẫn chở quá tải được, DN khác sẽ không tự nguyện cắt thùng”, ông Thanh nói.

Vì thế, theo ông Thanh, để cơ chế ưu đãi trên phát huy hiệu quả, trước hết cần kiểm soát chặt chẽ, triệt để vi phạm chở quá tải cả về không gian và thời gian. Đó là không chỉ kiểm soát chặt chẽ xe quá tải trên các tuyến quốc lộ mà cả tỉnh lộ, huyện lộ và xử lý nghiêm minh, công bằng đối với các trường hợp vi phạm để tạo sức răn đe và xóa tâm lý nghi ngờ đối với các DN, chủ xe có phương tiện thuộc diện được khuyến khích cắt giảm chiều cao thùng xe.

Bên cạnh đó, kẽ hở trong việc thực thi chế tài cưỡng chế cắt thùng xe vi phạm quá tải cũng là nguyên nhân khiến cho DN chưa mặn mà với lợi ích từ việc tự giác thực hiện. Cụ thể, trong quy định tại Nghị định 107 về xử lý VPHC, trường hợp xe có kích thước thùng hàng vượt tiêu chuẩn, khi vi phạm chở quá tải lần thứ hai trở đi sẽ bị cưỡng chế cắt giảm thùng xe. Dẫu vậy, trên thực tế, do dữ liệu về xử lý vi phạm chưa đồng bộ, nên rất khó để xác định trường hợp tái phạm chở quá tải và cưỡng chế cắt thùng xe.

“Cùng với tạo điều kiện cho DN, cũng cần sửa đổi chế tài là chỉ một lần vi phạm cũng phải bị cưỡng chế cắt thùng xe. Điều này có tác dụng để DN, chủ xe cân nhắc vấn đề lợi - hại khi tự nguyện cắt thùng, để không còn kẽ hở trong việc kiểm soát vi phạm”, ông Ngô Hồng Hệ nêu vấn đề.

Đồng tình quan điểm trên, ông Thân Văn Thanh cho rằng, chế tài cưỡng chế cắt thùng đối với xe chở quá tải mà có thùng kích thước vượt tiêu chuẩn giúp tạo sự công bằng, khuyến khích DN tự giác thực hiện, cũng như góp phần tạo hiệu quả hơn nữa trong công tác kiểm soát tải trọng xe.

Huy Lộc